Türk Bağımsızlık Görünmeyen Cephe
Lübnan'da, Irak'ta, Balkanlar'da aynı oyun oynandı; bedelini kan ve gözyaşıyla milletler ödedi. Farkına varmayan, oyunun içindeki oyuncak olur. Oyunu kimin, hangi amaçla kurduğunu belgeyle gösteriyoruz; her bölümün kaynağı altında, belgelerin tam çevirisi burada.
Ölçümüz tek: Atatürk'ün tam bağımsızlık ilkesi. Halkları değil, politikaları ve devletleri eleştiririz; belge dışındaki her bilgiyi kaynağıyla veririz.
Bölünen ülkeler, çizilen haritalar
01Lübnan Modeliİzle
Lübnan modeli: devleti mezheplere ve topluluklara pay ederek yönetmek. Cumhurbaşkanından meclisteki son koltuğa kadar her makamın hangi topluluğa ait olduğu önceden belli. Bu ülkede vatandaş yok; mezhep var.
Kaynaklar (9)
- Lübnan Anayasası (1926, 2004 değişiklikleriyle), 95. madde: mezheplere göre temsil
- Rania Maktabi, “The Lebanese Census of 1932 Revisited”, British Journal of Middle Eastern Studies 26/2 (1999)
- Taif Anlaşması (Ulusal Uzlaşı Belgesi), 1989: tam metin
- BM Güvenlik Konseyi Kararı 1559 (2004): yabancı güçlerin Lübnan'dan çekilmesi
- Lübnan Özel Mahkemesi (STL), Ayyash ve diğerleri davası kararı, 2020: Hariri suikastı
- Banu Avar, Böl ve Yut: 2005 sonrası “iki Lübnan” ve mezhebin gündelik hayata yansıması
- Dünya Bankası, Lebanon Economic Monitor: “Lebanon Sinking (to the Top 3)”, Bahar 2021
- BM ESCWA, Multidimensional Poverty in Lebanon (2019–2021), Eylül 2021: çok boyutlu yoksulluk %82
- Human Rights Watch, “Unequal and Unprotected: Women's Rights under Lebanese Personal Status Laws” (2015)
02Afganistan Modeliİzle
Afganistan modeli: merkezî devletin çöktüğü, ülkenin dış güçlerin silahlandırdığı gruplar ve savaş ağaları arasında paylaşıldığı durum.
Kaynaklar (9)
- Cenevre Anlaşmaları (1988): Sovyet birliklerinin Afganistan'dan çekilmesi, BM gözetiminde
- Zbigniew Brzezinski, Le Nouvel Observateur röportajı (1998): ABD'nin mücahitlere yardımı ve “Sovyetler kendi Vietnam'ını yaşasın” hesabı
- Steve Coll, Ghost Wars: CIA, Pakistan istihbaratı (ISI) ve mücahitlere giden silah ve paranın dağıtımı (2004)
- 11 Eylül Komisyonu Raporu (2004): El Kaide'nin Taliban Afganistan'ındaki üssü
- Brown Üniversitesi, Costs of War projesi: Afganistan savaşının insani ve mali bilançosu
- SIGAR (ABD Afganistan Yeniden Yapılanma Özel Başmüfettişliği), “What We Need to Learn: Lessons from Twenty Years of Afghanistan Reconstruction” (2021)
- BM Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC), Afganistan afyon araştırmaları ve Dünya Uyuşturucu Raporu: küresel afyon üretimindeki payı
- UNESCO ve BM raporları: 2021 sonrası kızların ortaöğretim ve üniversite yasağı
- BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR): Afgan mülteci ve göç verileri
Yeni bölümler yayımlandıkça burada.